Dépôt de garantie và état des lieux: Cách lấy lại tiền cọc khi trả nhà
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI. Thông tin đã được đối chiếu với nguồn chính thức (Institut national de la consommation) và các nguồn ghi ở cuối bài.
Trả nhà thuê là lúc nhiều người Việt ở Pháp mất tiền oan: chủ nhà giữ lại một phần tiền cọc vì “tường bẩn”, “thảm cũ”, hoặc đơn giản là trả rất chậm. Trong khi đó, luật Pháp quy định khá rõ chủ nhà được giữ lại gì, phải trả trong bao lâu, và bị phạt thế nào nếu trả chậm.
Bài này giúp bạn chuẩn bị từ lúc vào nhà để lúc ra nhà lấy lại tiền cọc (dépôt de garantie) đầy đủ nhất, và biết cách đòi khi chủ nhà không trả.
Tóm tắt nhanh
| Câu hỏi | Trả lời ngắn |
|---|---|
| Tiền cọc tối đa? | 1 tháng tiền nhà chưa kể phí (nhà không nội thất), 2 tháng (nhà có nội thất) |
| Hạn trả lại? | 1 tháng nếu biên bản ra khớp biên bản vào, 2 tháng nếu không khớp |
| Trả chậm thì sao? | Chủ nhà nợ thêm 10% tiền nhà tháng (chưa kể phí) cho mỗi tháng chậm bắt đầu |
| Được trừ những gì? | Tiền nhà, phí chưa trả, chi phí sửa chữa hư hỏng do người thuê, có chứng từ. Không được trừ hao mòn tự nhiên |
| Có được không trả tháng cuối thay cho tiền cọc? | Không. Bạn có thể bị buộc trả cả chi phí tố tụng |
Dữ liệu cập nhật tháng 11/2026 từ Institut national de la consommation (INC), cập nhật 24/04/2025.
Bước 1: Biên bản vào nhà là tài liệu quan trọng nhất
Lúc nhận chìa khóa, bạn và chủ nhà (hoặc agence) lập biên bản tình trạng nhà lúc vào (état des lieux d’entrée). Khi trả nhà, biên bản ra (état des lieux de sortie) sẽ được so với biên bản vào. Mọi khác biệt không phải do hao mòn bình thường có thể bị trừ vào tiền cọc.
Vì vậy, khi vào nhà:
- Ghi chi tiết từng phòng: tường, sàn, trần, cửa, cửa sổ, ổ điện, thiết bị bếp, phòng tắm. “Bon état” chung chung là không đủ.
- Ghi mọi vết hỏng, dù nhỏ: vết nứt, vết bẩn, lỗ khoan, gạch mẻ, vòi nước rỉ.
- Chụp ảnh và quay video có ngày giờ, lưu ở nơi an toàn.
- Kiểm tra thiết bị: lò sưởi, bình nước nóng, máy hút mùi, các thiết bị điện có nội thất.
- Nếu phát hiện thêm lỗi sau khi vào, theo luật thuê nhà bạn có thể yêu cầu bổ sung biên bản trong 10 ngày sau khi lập biên bản vào (riêng hệ thống sưởi: trong tháng đầu của mùa sưởi). Gửi yêu cầu bằng thư bảo đảm.
Bước 2: Báo trước khi trả nhà
Người thuê phải báo trước cho chủ nhà (préavis) bằng thư bảo đảm, giao tận tay có ký nhận, hoặc qua thừa phát lại. Theo luật thuê nhà, thời hạn báo trước thường là 1 tháng với nhà có nội thất hoặc nhà ở vùng căng (zone tendue), và 3 tháng trong các trường hợp khác, trừ một số lý do cho phép rút ngắn (mới có việc làm, mất việc, lý do sức khỏe…). Bạn vẫn phải trả tiền nhà đến hết thời hạn báo trước.
Bước 3: Chuẩn bị nhà trước ngày ra
- Dọn sạch toàn bộ, kể cả trong tủ, lò nướng, tủ lạnh, ban công.
- Trám các lỗ khoan nếu hợp đồng hoặc biên bản vào ghi tường không có lỗ.
- Thay bóng đèn cháy, sửa các hư hỏng nhỏ thuộc trách nhiệm người thuê (réparations locatives).
- Tháo đồ đạc của bạn ra hết.
- Ghi chỉ số đồng hồ điện, nước, gas.
Bước 4: Biên bản ra nhà
- Đi cùng chủ nhà hoặc agence kiểm tra từng phòng, so với biên bản vào.
- Không ký nếu bạn không đồng ý với một nhận xét. Bạn có quyền ghi ý kiến riêng lên biên bản.
- Nếu không thể lập biên bản chung, một thừa phát lại (commissaire de justice) có thể lập, chi phí chia đôi giữa hai bên.
- Giao lại toàn bộ chìa khóa và ghi rõ trên biên bản. Ghi địa chỉ mới để chủ nhà gửi tiền cọc.
Hạn trả tiền cọc và tiền phạt chậm trả
| Tình huống | Hạn trả, kể từ ngày giao chìa khóa |
|---|---|
| Biên bản ra khớp với biên bản vào | 1 tháng |
| Biên bản ra có khác biệt | 2 tháng |
Dữ liệu cập nhật tháng 11/2026 từ INC.
Nếu chủ nhà trả chậm, họ phải trả thêm một khoản bằng 10% tiền nhà tháng chưa kể phí cho mỗi tháng chậm bắt đầu. Ví dụ giả định: tiền nhà 800 € chưa kể phí, chủ nhà trả chậm 2 tháng và vài ngày. Tháng thứ ba đã bắt đầu, nên tiền phạt là 3 × 80 € = 240 €.
Trường hợp chung cư (copropriété)
Nếu căn nhà nằm trong chung cư, chủ nhà được giữ lại tối đa 20% tiền cọc cho đến khi quyết toán phí chung năm được thông qua, để điều chỉnh phí (régularisation des charges). Khoản giữ lại phải có căn cứ, và phần chênh lệch phải được trả trong 1 tháng sau khi quyết toán được thông qua.
Chủ nhà được trừ gì, không được trừ gì
Được trừ (phải có chứng từ)
- Tiền nhà và phí chưa trả, kể cả trong thời gian báo trước.
- Chi phí sửa chữa hư hỏng do người thuê gây ra, so với biên bản vào.
- Các sửa chữa nhỏ thuộc trách nhiệm người thuê mà bạn chưa làm.
Mỗi khoản trừ phải được chứng minh bằng hóa đơn, báo giá, biên bản, hoặc biên bản của thừa phát lại. Chủ nhà không thể trừ “theo ước lượng” mà không giải thích.
Không được trừ
- Hao mòn tự nhiên (vétusté): sơn tường bạc màu sau nhiều năm, thảm mòn ở lối đi, khớp nối cũ. Nhiều hợp đồng có kèm bảng tính hao mòn (grille de vétusté); nếu có, nó giúp hai bên tính phần người thuê phải chịu.
- Chi phí đòi nợ, tiền phạt chậm trả ghi trong hợp đồng.
- Sửa chữa lớn thuộc trách nhiệm chủ nhà.
Không trả tháng cuối để “trừ vào tiền cọc”?
Nhiều người nghĩ đây là cách nhanh để lấy lại tiền cọc. Theo INC, đây là sai: tiền cọc là khoản bảo đảm đến ngày cuối của hợp đồng, và người thuê tự ý không trả tháng cuối có thể bị buộc trả cả chi phí tố tụng nếu chủ nhà kiện.
Nếu chủ nhà không trả hoặc trừ sai
- Gửi thư yêu cầu (mise en demeure) bằng thư bảo đảm có báo nhận hoặc email, nêu số tiền, căn cứ (biên bản, ảnh) và tiền phạt chậm trả.
- Đưa ra hội đồng hòa giải cấp tỉnh (commission départementale de conciliation), miễn phí.
- Nhờ hòa giải viên tư pháp (conciliateur de justice), miễn phí.
- Yêu cầu lệnh thanh toán (injonction de payer) nếu số tiền không còn tranh cãi.
- Kiện ra tòa: với số tiền đến 4.000 €, bạn có thể nộp đơn trực tiếp tại phòng thư ký tòa án.
ADIL ở tỉnh bạn tư vấn miễn phí về các tranh chấp thuê nhà. Đây là nơi nên gọi đầu tiên.
Danh sách kiểm tra
- Lúc vào: biên bản chi tiết, ảnh và video có ngày giờ.
- Trong thời gian ở: báo hư hỏng cho chủ nhà bằng văn bản, giữ bản sao.
- Trước khi ra: báo trước đúng hạn, dọn và sửa nhỏ, ghi chỉ số đồng hồ.
- Ngày ra: biên bản ra, giao đủ chìa khóa, ghi địa chỉ mới.
- Sau khi ra: tính hạn 1 hoặc 2 tháng, gửi thư đòi nếu quá hạn.
Kết luận
Lấy lại tiền cọc phụ thuộc nhiều nhất vào chất lượng biên bản lúc vào nhà. Hãy ghi kỹ, chụp ảnh kỹ ngay từ ngày đầu. Khi trả nhà, chủ nhà có 1 hoặc 2 tháng để trả, chỉ được trừ những gì có chứng từ và không được tính hao mòn tự nhiên. Nếu họ trả chậm, mỗi tháng chậm bắt đầu là 10% tiền nhà tháng tiền phạt, và bạn có quyền đòi.
Lưu ý: Bài viết mang tính thông tin chung, không thay thế tư vấn của ADIL hay luật sư. Một số loại hợp đồng (nhà xã hội, bail mobilité) có quy định riêng; hãy kiểm tra hợp đồng của bạn và hỏi ADIL khi có tranh chấp.
Bài liên quan
- Thuê nhà tại Pháp: hồ sơ, garant và Visale
- Quỹ dự phòng: épargne de précaution
- Lịch tài chính hằng năm ở Pháp
Nguồn tham khảo
- INC: Le dépôt de garantie en 10 questions, cập nhật 24/04/2025
- PAP: La restitution du dépôt de garantie
- CDAD Savoie (justice.fr): Fiche pratique, retenue sur le dépôt de garantie




