Copropriété ở Pháp: charges, fonds de travaux, AG và những khoản tiền cần biết khi mua căn hộ
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI. Thông tin đã được đối chiếu với fiche Service Public (bản sao trên justice.fr) và các nguồn ghi ở cuối bài.
Mua một căn hộ ở Pháp là trở thành copropriétaire: bạn sở hữu căn hộ của mình và một phần các khu vực chung (cầu thang, mái, sân, thang máy…). Đi kèm là charges de copropriété, assemblée générale (AG) mỗi năm, và những khoản tiền sửa chữa lớn có thể bất ngờ nếu bạn không đọc kỹ hồ sơ trước khi mua.
Bài này giải thích những điều cần biết về tiền: charges, fonds de travaux, cách bỏ phiếu ở AG, và điều gì xảy ra nếu chậm trả.
Tóm tắt nhanh
| Mục | Nội dung chính |
|---|---|
| Charges | Tạm ứng theo budget prévisionnel, chia theo tantièmes (millièmes) |
| Fonds de travaux | Tối thiểu 5% budget prévisionnel mỗi năm (và 2,5% chi phí công trình trong PPT nếu đã có PPT) |
| Bán căn hộ | Tiền đã đóng vào fonds de travaux không được hoàn lại, gắn với căn hộ |
| Plan pluriannuel de travaux (PPT) | Bắt buộc với tòa nhà trên 15 năm, áp dụng cho mọi quy mô từ 1/1/2025 |
| Chậm trả charges | Thư nhắc, mise en demeure, rồi có thể bị đòi cả năm và kiện ra tòa |
| Phản đối quyết định AG | Trong 2 tháng sau khi nhận biên bản |
Dữ liệu cập nhật tháng 11/2026 từ fiche Service Public (bản sao justice.fr, cập nhật 2024–2026) và Kohen Avocats (9/2026).
Charges de copropriété
Mỗi năm, AG thông qua một budget prévisionnel (ngân sách dự kiến) cho chi phí vận hành: dọn dẹp, điện khu vực chung, bảo hiểm tòa nhà, thang máy, phí syndic… Mỗi copropriétaire trả tạm ứng theo quý, theo tỷ lệ phần sở hữu (tantièmes hoặc millièmes) ghi trong règlement de copropriété. Cuối năm, khi duyệt quyết toán, phần thừa hoặc thiếu được điều chỉnh.
Ngoài ra, công trình lớn (làm lại mái, mặt tiền, thang máy) được AG bỏ phiếu riêng và thu riêng, thường theo nhiều đợt.
Nếu bạn cho thuê căn hộ: một phần charges có thể thu lại từ người thuê (charges récupérables), phần còn lại (như phí syndic, công trình lớn) do chủ nhà chịu.
Fonds de travaux: quỹ dự phòng công trình
Theo fiche Service Public (cập nhật 1/1/2025):
- Là khoản tiền dự trữ để làm các công trình trong tương lai, bắt buộc với tòa nhà có căn hộ, văn phòng hoặc cửa hàng, sau 10 năm kể từ khi xây xong.
- Áp dụng dần: trên 200 lô từ 2023, 51 đến 200 lô từ 2024, đến 50 lô từ 2025.
- Đóng góp tối thiểu mỗi năm: 5% budget prévisionnel nếu chưa có PPT; nếu đã có PPT, tối thiểu 2,5% tổng chi phí công trình trong PPT và 5% budget prévisionnel. AG có thể quyết định mức cao hơn.
- Dùng cho: lập PPT, công trình trong PPT, công trình khẩn cấp, và một số công trình về an toàn, sức khỏe, tiết kiệm năng lượng sau khi AG bỏ phiếu. Không dùng cho chi phí vận hành thường xuyên.
- Khi bán căn hộ: tiền đã đóng không được hoàn lại cho người bán; nó thuộc về syndicat. Người mua có thể trả cho người bán một khoản tương đương, cộng thêm vào giá bán, nếu hai bên thỏa thuận.
Ví dụ (giả định)
Tòa nhà có budget prévisionnel 60.000 €/năm. Căn hộ của bạn có 50/1.000 tantièmes.
- Charges thường: 60.000 × 50/1.000 = 3.000 €/năm (750 €/quý).
- Fonds de travaux tối thiểu 5%: 3.000 € × 5% = 150 €/năm phần của bạn.
- Nếu PPT dự kiến 400.000 € công trình, 2,5% là 10.000 €/năm cho cả tòa, tức 500 €/năm phần của bạn.
Plan pluriannuel de travaux (PPT)
Theo Kohen Avocats (9/2026), PPT là kế hoạch công trình nhiều năm, bắt buộc với tòa nhà trên 15 năm, áp dụng cho mọi quy mô từ 1/1/2025. Khi mua, hãy đọc PPT để biết những công trình lớn sắp tới và chi phí dự kiến.
Khi bán hoặc mua trong lúc có công trình đã được bỏ phiếu: theo cùng nguồn, người là chủ sở hữu vào ngày đến hạn của mỗi đợt thu sẽ trả đợt đó. Cách chia giữa người bán và người mua nên được ghi rõ trong hợp đồng với notaire.
Bỏ phiếu ở assemblée générale
Theo fiche Service Public (cập nhật 16/4/2024):
| Đa số | Cách tính | Ví dụ quyết định |
|---|---|---|
| Điều 24 (đa số đơn giản) | Số phiếu của người có mặt, được đại diện hoặc bỏ phiếu qua thư; không tính phiếu trắng | Công trình bắt buộc theo luật, quyết định làm diagnostic technique global |
| Điều 25 (đa số tuyệt đối) | Đa số phiếu của tất cả copropriétaires, kể cả người vắng | Bầu hoặc bãi nhiệm syndic, công trình cải tạo, tăng mức fonds de travaux khi chưa có PPT |
| Điều 26 (đa số kép) | Ít nhất 2/3 số phiếu | Sửa règlement về sử dụng khu vực chung, mua bán phần chung |
| Nhất trí | Tất cả | Thay đổi cách chia charges (trường hợp chung) |
Nguồn: fiche Service Public, cập nhật 16/4/2024.
Theo điều 25, nếu đề xuất đạt ít nhất 1/3 số phiếu, có thể bỏ phiếu lần hai ngay theo điều 24. Theo Kohen Avocats, muốn phản đối một quyết định AG, bạn phải khởi kiện trong 2 tháng sau khi nhận biên bản (hoặc 5 năm nếu không bao giờ nhận được biên bản).
Nếu chậm trả charges
Theo fiche Service Public (cập nhật 2/3/2026):
- Thư nhắc từ syndic.
- Mise en demeure (thư điện tử bảo đảm hoặc thư bảo đảm), từ đó bắt đầu tính lãi theo lãi suất luật định. Chi phí gửi mise en demeure do người chậm trả chịu.
- Thủ tục đặc biệt: nếu sau 30 ngày kể từ mise en demeure vẫn không trả, toàn bộ tạm ứng còn lại của năm (budget, fonds de travaux, chi phí ngoài ngân sách) có thể trở thành đến hạn ngay.
- Với khoản dưới 5.000 €, syndic phải thử hòa giải trước khi ra tòa.
- Ra tòa và các biện pháp như thế chấp luật định trên căn hộ, phong tỏa tiền bán căn hộ ở notaire.
Nợ charges có thời hiệu 5 năm.
Ưu và nhược điểm của căn hộ trong copropriété
| Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|
| Chi phí bảo trì lớn được chia cho nhiều người | Charges cố định mỗi quý, khó giảm |
| Có syndic lo vận hành | Quyết định lớn phụ thuộc vào đa số, không phải ý bạn |
| Có fonds de travaux dự phòng | Công trình lớn có thể tốn hàng nghìn euro cho mỗi căn |
Trước khi mua căn hộ: đọc gì
- Biên bản 3 kỳ AG gần nhất: tìm công trình đã bỏ phiếu hoặc đang bàn.
- PPT và DTG (nếu có): công trình lớn dự kiến.
- Số dư fonds de travaux và phần tương ứng với căn hộ.
- Charges thực tế 2 năm gần nhất của căn hộ.
- Tình trạng nợ của syndicat và tỷ lệ copropriétaires chậm trả.
Lưu ý cho người Việt
- Đi họp AG hoặc ủy quyền cho người khác nếu không đi được. Người vắng mặt vẫn bị ràng buộc bởi quyết định.
- Về Việt Nam dài ngày: đặt prélèvement tự động cho charges, và cung cấp email cho syndic để nhận mise en demeure kịp thời.
- Ngại tiếng Pháp: xin bản tóm tắt nghị quyết; có thể nhờ conseil syndical giải thích.
Kết luận
Charges và fonds de travaux là chi phí cố định của mọi căn hộ trong copropriété. Trước khi mua, hãy đọc kỹ biên bản AG, PPT và số dư quỹ; sau khi mua, hãy tham gia AG vì quyết định ở đó ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của bạn. Nếu khó khăn trả charges, liên hệ syndic sớm trước khi bị mise en demeure. Liên hệ sớm có thể giúp bạn thỏa thuận được lịch trả dần, còn chờ đến khi nhận thư bảo đảm thì phí và lãi đã bắt đầu tính.
Lưu ý: Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý. Mỗi tòa nhà có règlement de copropriété riêng; với tranh chấp, hãy hỏi luật sư hoặc ADIL địa phương.
Bài liên quan
- Taux d’endettement 35% và renégocier prêt immobilier
- Công cụ tính khả năng vay mua nhà
- Dispositif Jeanbrun: statut bailleur privé
- Thuê nhà tại Pháp: hồ sơ, garant, Visale
Nguồn tham khảo
- Service Public (bản sao): Fonds travaux en copropriété, cập nhật 01/01/2025
- Service Public (bản sao): Règles de vote en assemblée générale de copropriété, cập nhật 16/04/2024
- Service Public (bản sao): Recouvrement des charges de copropriété impayées, cập nhật 02/03/2026
- Kohen Avocats: PPT, travaux votés en AG de copropriété, 14/09/2026




