Khi mình thành lập Nexora Global Trade SAS hồi đó, câu hỏi đầu tiên kế toán hỏi không phải về vốn điều lệ hay tên công ty — mà là: “Bạn muốn IS hay IR?” Mình nhìn mặt họ gật đầu đại, chứ thật ra lúc đó hiểu mơ hồ lắm.
Nếu bạn đang ở vị trí tương tự — vừa mở SAS, SARL, hay SASU và đang đau đầu với câu hỏi régime fiscal này — bài viết này dành cho bạn.
IS Và IR Là Gì?
Hai chế độ thuế chính cho doanh nghiệp Pháp:
- IS (impôt sur les sociétés): Công ty tự đóng thuế trên lợi nhuận. Bạn chỉ bị đánh thuế cá nhân trên phần lương hoặc cổ tức bạn rút ra.
- IR (impôt sur le revenu): Lợi nhuận công ty “xuyên thẳng” vào tờ khai thuế cá nhân của bạn, theo barème progressif (biểu thuế lũy tiến).
Ai Phải Dùng Chế Độ Nào?
Mặc định theo loại hình công ty
Khi thành lập, SAS đương nhiên chịu thuế theo IS. Service-public Tương tự với SARL và SASU. Bạn không cần làm gì — IS là chế độ mặc định.
Ngược lại, entreprise individuelle (EI), micro-entreprise, hay EURL mặc định theo IR.
Khi nào SAS/SARL có thể chọn IR?
Chế độ IR chỉ áp dụng tối đa 5 năm, không được gia hạn. Để được chọn IR, công ty phải đáp ứng đồng thời: thành lập dưới 5 năm, dưới 50 nhân viên, CA dưới 10 triệu €, không niêm yết, ít nhất 50% cổ phần thuộc người thực, ít nhất 34% thuộc ban giám đốc. Captain Contrat
Nếu công ty đã thành lập và muốn chuyển sang IR, phải làm đơn tại Service des impôts des entreprises (SIE) trong vòng 5 năm kể từ ngày thành lập. Legalstart
Tỷ Lệ Thuế Cụ Thể Năm 2026
Thuế IS
Tỷ lệ IS năm 2025–2026: 25% áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, có tỷ lệ ưu đãi 15% cho phần lợi nhuận đến 42.500 € nếu công ty có CA dưới 10 triệu € và vốn được nắm giữ ít nhất 75% bởi thể nhân. Ministère de l’Économie
Ví dụ thực tế: Công ty lãi 80.000 € trong năm, đủ điều kiện tỷ lệ ưu đãi:
- 42.500 € đầu × 15% = 6.375 €
- (80.000 − 42.500) € × 25% = 9.375 €
- Tổng IS: 15.750 €
Barème IR 2026
Barème progressif 2026 (trên thu nhập chịu thuế theo từng part): 0% đến 11.600 €, 11% từ 11.601 đến 29.579 €, 30% từ 29.580 đến 84.577 €, 41% từ 84.578 đến 181.917 €, 45% trên 181.917 €. Barème Impôts
So Sánh IS vs IR: Bảng Tổng Hợp
| Tiêu chí | IS | IR |
|---|---|---|
| Ai nộp thuế? | Công ty | Cá nhân (chủ/cổ đông) |
| Tỷ lệ thuế | 15% (đến 42.500 €) / 25% | Theo barème: 0–45% |
| Lỗ đầu những năm đầu | Chuyển sang năm sau trong công ty | Khấu trừ ngay vào thu nhập cá nhân |
| Lương giám đốc | Khấu trừ khỏi lợi nhuận chịu IS | Không tách bạch |
| Cổ tức | PFU 31,4% hoặc barème IR | Không áp dụng (lợi nhuận đã là thu nhập cá nhân) |
| Thời hạn | Không giới hạn | Tối đa 5 năm (không gia hạn) |
| Phù hợp nhất | Công ty ổn định, tái đầu tư lợi nhuận | Công ty mới, dự kiến lỗ ban đầu hoặc TMI thấp |
Dữ liệu cập nhật tháng 4/2026 từ impots.gouv.fr, entreprendre.service-public.gouv.fr, economie.gouv.fr.
Khi Nào IS Có Lợi Hơn?
1. Bạn muốn giữ lợi nhuận lại trong công ty
Với IS, phần lợi nhuận không rút ra chỉ chịu 15–25% IS — không bị đánh thêm IR cá nhân. Đây là lợi thế lớn nếu bạn đang tích lũy vốn để tái đầu tư.
2. Taux marginal d’imposition (TMI) cá nhân của bạn từ 30% trở lên
Nếu thu nhập cá nhân bạn đã ở mức chịu 30% IR (tức trên ~29.580 € mỗi part), thì IS ở mức 15–25% rõ ràng có lợi hơn về mặt toán học.
3. Bạn muốn tách bạch tài sản cá nhân và công ty
Với IS, lương giám đốc được khấu trừ khỏi lợi nhuận chịu thuế, giúp giảm đáng kể cơ sở tính IS của công ty. Swapn Bạn chủ động quyết định rút bao nhiêu, lúc nào.
4. Rút tiền qua cổ tức
Tại SAS/SASU, cổ tức mặc định chịu PFU (prélèvement forfaitaire unique, hay flat tax) ở mức 31,4% từ 1/1/2026 (gồm 12,8% IR + 18,6% prélèvements sociaux). BPI France Vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 41–45% IR nếu thu nhập cao.
Và lợi thế đặc thù của SAS/SASU: cổ tức trong SAS không phải chịu cotisations sociales, khác với SARL có gérant majoritaire. Clementine
Khi Nào IR Có Thể Có Lợi Hơn?
1. Công ty dự kiến lỗ trong 1–2 năm đầu
Với IR, nếu công ty lỗ, phần lỗ đó được khấu trừ ngay vào thu nhập cá nhân của cổ đông, giúp giảm thuế IR cá nhân trong những năm đầu hoạt động. Legalstart Đây là lý do IR hấp dẫn với startup giai đoạn đầu.
2. TMI cá nhân của bạn thấp (0–11%)
Khi TMI của bạn dưới 30%, IR thường có lợi hơn IS — vì 10.000 € lợi nhuận chỉ bị đánh 0–11% thay vì 15% IS tối thiểu. Captain Contrat
3. Bạn rút gần như toàn bộ lợi nhuận mỗi năm
Nếu bạn không tái đầu tư, không giữ lại trong công ty, thì lợi thế “trốn thuế cá nhân” của IS không còn nhiều ý nghĩa.
Điểm Mình Thấy Sau 6 Năm Điều Hành SAS
Khi mình lập SAS, chế độ IS là lựa chọn tự nhiên — vừa là mặc định, vừa phù hợp vì công ty cần thời gian tích lũy vốn ban đầu. Năm đầu lợi nhuận thấp, được hưởng tỷ lệ 15% trên phần đầu, sau đó tái đầu tư phần còn lại — không bị “ăn” ngay vào tờ khai IR cá nhân.
IR theo mình chỉ thực sự phù hợp trong một kịch bản rất cụ thể: bạn biết chắc vài năm đầu sẽ lỗ (do đầu tư thiết bị, marketing…), và TMI cá nhân bạn thấp. Nếu không, IS linh hoạt hơn về lâu dài.
Trường Hợp Thực Tế: Hai Kịch Bản So Sánh
Kịch bản A — SAS lãi 60.000 €, giám đốc rút hết dưới dạng lương:
- IS: lương được khấu trừ → lợi nhuận chịu IS gần 0 → giám đốc đóng IR cá nhân trên lương theo barème
- Kết quả: thuế IS ~0, thuế IR cá nhân tính theo barème thông thường
Kịch bản B — SAS lãi 60.000 €, giám đốc không rút lương, giữ lại đầu tư:
- IS: 42.500 € × 15% + 17.500 € × 25% = 6.375 + 4.375 = 10.750 € IS
- Nếu ở chế độ IR với TMI 30%: 60.000 € × 30% = 18.000 € IR
- IS tiết kiệm ~7.250 € trong năm đó
Tóm Lại: Chọn Như Thế Nào?
Không có chế độ nào luôn tốt hơn — tất cả phụ thuộc vào:
- TMI cá nhân hiện tại và dự kiến của bạn
- Chiến lược rút tiền: lương, cổ tức, hay giữ lại trong công ty?
- Giai đoạn công ty: mới thành lập và có thể lỗ, hay đã ổn định?
- Cơ cấu gia đình: quotient familial nhiều part sẽ giảm TMI cá nhân đáng kể
Mình khuyên bạn nên nhờ kế toán chạy simulation với số liệu thực tế của mình trước khi quyết định — đặc biệt nếu bạn đang cân nhắc option IR trong 5 năm đầu, vì một khi chuyển sang IR thì sau 5 năm không được gia hạn.
Bước Tiếp Theo
Nếu bạn vừa thành lập công ty hoặc đang xem xét lại chiến lược thuế, hãy đọc thêm các bài liên quan trên taichinhphap.com:
- Hướng dẫn khai thuế thu nhập cá nhân tại Pháp (formulaire 2042)
- Auto-entrepreneur hay SAS: so sánh toàn diện cho người Việt
- Assurance-vie và PEA: công cụ tối ưu thuế cá nhân tại Pháp
- Kế toán doanh nghiệp tại Pháp: chọn expert-comptable hay phần mềm online?
- Hướng dẫn khai TVA cho SAS/SARL mới thành lập
Disclaimer: Bài viết này mang tính thông tin và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, không phải tư vấn pháp lý hay tài chính chuyên nghiệp. Mỗi tình huống doanh nghiệp đều khác nhau — mình khuyến khích bạn tham khảo expert-comptable hoặc conseiller fiscal trước khi đưa ra quyết định về chế độ thuế.
Nguồn Tham Khảo
- economie.gouv.fr — L’impôt sur les sociétés, comment ça marche
- entreprendre.service-public.gouv.fr — Fiscalité de la SAS
- entreprendre.service-public.gouv.fr — Impôt sur les sociétés (IS) : taux, déclaration, paiement
- service-public.gouv.fr — Barème de l’impôt sur le revenu 2026
- bpifrance-creation.fr — Régime fiscal et social des dividendes
- legalstart.fr — Fiscalité SAS
Hi, this is a comment.
To get started with moderating, editing, and deleting comments, please visit the Comments screen in the dashboard.