Prélèvement à la source: chọn tỷ lệ nào cho đúng, và khi nào nên đổi?
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI; số liệu được đối chiếu với các nguồn ghi ở cuối bài.
Tóm tắt nhanh
- Prélèvement à la source (PAS) là thuế thu nhập bị trừ thẳng hằng tháng trên lương, lương hưu, trợ cấp thất nghiệp. Với người tự kinh doanh và chủ nhà cho thuê, thuế được thu dưới dạng acompte (tạm nộp) trích từ tài khoản ngân hàng.
- Có ba loại tỷ lệ: cá nhân hóa (taux personnalisé), tách riêng cho vợ chồng hoặc PACS (taux individualisé, mặc định từ 01/09/2025), và trung tính (taux neutre, theo bảng chung).
- Tỷ lệ trung tính từ 01/05/2026: 0% nếu thu nhập chịu thuế hằng tháng dưới 1.635 €, rồi tăng dần đến 43%.
- Tăng tỷ lệ thì làm lúc nào cũng được. Giảm tỷ lệ chỉ được khi khoản thuế ước tính thấp hơn trên 5% so với mức đang bị trừ.
- PAS chỉ là tạm thu. Số thuế cuối cùng vẫn tính theo tờ khai mùa xuân năm sau; thu thừa được hoàn, thu thiếu phải nộp thêm.
Mỗi tháng nhìn phiếu lương (fiche de paie), nhiều người Việt thấy dòng “Impôt sur le revenu prélevé à la source” với một tỷ lệ phần trăm mà không biết từ đâu ra, có đổi được không. Bài này giải thích ba loại tỷ lệ, chọn loại nào trong từng hoàn cảnh, và cách thay đổi trên impots.gouv.fr.
Prélèvement à la source hoạt động thế nào?
Từ năm 2019, thuế thu nhập ở Pháp được thu ngay trong năm bạn nhận tiền, không còn chờ đến năm sau.
- Lương, lương hưu, trợ cấp thất nghiệp: người trả tiền (công ty, quỹ hưu, France Travail) trừ thuế trên khoản tiền trả cho bạn theo tỷ lệ do cơ quan thuế gửi sang.
- Thu nhập không có người trả trung gian (tiền cho thuê nhà, thu nhập auto-entrepreneur không chọn versement libératoire, thu nhập từ nước ngoài…): cơ quan thuế tự trích acompte từ tài khoản ngân hàng của bạn, hằng tháng hoặc hằng quý.
Tỷ lệ được tính từ tờ khai thuế gần nhất. Sau khi bạn khai thuế mùa xuân, tỷ lệ mới được áp dụng từ tháng 9 cùng năm.
Quan trọng: PAS không thay thế tờ khai. Mỗi năm bạn vẫn phải khai thu nhập năm trước. Cơ quan thuế tính lại số thuế thật, so với số đã trừ, rồi hoàn tiền hoặc thu thêm. Cách khai chi tiết có ở bài Khai thuế thu nhập tại Pháp cho người Việt.
Ba loại tỷ lệ
1. Tỷ lệ cá nhân hóa (taux personnalisé hay taux du foyer)
Đây là tỷ lệ của cả hộ thuế (foyer fiscal): tổng thuế của hộ chia cho tổng thu nhập thuộc diện PAS. Với người độc thân, đây là tỷ lệ mặc định.
Với vợ chồng hoặc PACS khai chung, nếu chọn tỷ lệ này thì cả hai người bị trừ cùng một tỷ lệ, dù lương chênh nhau nhiều.
2. Tỷ lệ tách riêng (taux individualisé)
Chỉ dành cho vợ chồng hoặc PACS khai thuế chung. Tổng thuế của hộ không đổi, nhưng được chia lại: người lương thấp bị trừ tỷ lệ thấp hơn, người lương cao bị trừ tỷ lệ cao hơn.
Từ 01/09/2025, tỷ lệ tách riêng trở thành mặc định cho các cặp. Nếu muốn quay lại tỷ lệ chung của hộ, bạn phải chủ động chọn trên impots.gouv.fr.
Khi nào nên dùng: khi hai người có thu nhập chênh lệch rõ. Ví dụ một người làm toàn thời gian, người kia làm bán thời gian. Với tỷ lệ chung, người lương thấp bị trừ nhiều so với phần thu nhập của mình, dù tổng thuế cả năm của hộ vẫn vậy.
3. Tỷ lệ trung tính (taux neutre hay taux non personnalisé)
Đây là tỷ lệ theo bảng chung, chỉ dựa vào mức lương tháng, không tính đến hoàn cảnh gia đình hay thu nhập khác. Áp dụng khi:
- công ty chưa nhận được tỷ lệ của bạn (người mới sang Pháp, mới đi làm lần đầu);
- bạn tự chọn không cho công ty biết tỷ lệ thật, thường để giữ kín thu nhập khác của hộ (tiền cho thuê nhà, thu nhập của vợ/chồng).
Bảng tỷ lệ trung tính cho người cư trú tại Pháp đại lục, áp dụng từ 01/05/2026 (đã nâng 0,9% theo luật tài chính 2026):
| Thu nhập chịu thuế hằng tháng | Tỷ lệ |
|---|---|
| Dưới 1.635 € | 0% |
| 1.635 € đến dưới 1.698 € | 0,5% |
| 1.698 € đến dưới 1.807 € | 1,3% |
| 1.807 € đến dưới 1.928 € | 2,1% |
| 1.928 € đến dưới 2.060 € | 2,9% |
| 2.060 € đến dưới 2.170 € | 3,5% |
| 2.170 € đến dưới 2.315 € | 4,1% |
| 2.315 € đến dưới 2.738 € | 5,3% |
| 2.738 € đến dưới 3.135 € | 7,5% |
| 3.135 € đến dưới 3.571 € | 9,9% |
| 3.571 € đến dưới 4.019 € | 11,9% |
| 4.019 € đến dưới 4.690 € | 13,8% |
| 4.690 € đến dưới 5.624 € | 15,8% |
| 5.624 € đến dưới 7.037 € | 17,9% |
| 7.037 € đến dưới 8.789 € | 20% |
| 8.789 € đến dưới 12.200 € | 24% |
| 12.200 € đến dưới 16.523 € | 28% |
| 16.523 € đến dưới 25.937 € | 33% |
| 25.937 € đến dưới 55.558 € | 38% |
| Từ 55.558 € | 43% |
Từ tháng 1 đến hết tháng 4/2026, bảng cũ (chưa nâng) vẫn được dùng vì luật tài chính 2026 chỉ được ban hành ngày 19/02/2026.
Lưu ý khi tự chọn tỷ lệ trung tính: nếu tỷ lệ trung tính thấp hơn tỷ lệ thật của bạn, bạn phải tự nộp phần chênh lệch hằng tháng cho cơ quan thuế. Bạn không tiết kiệm được gì; bạn chỉ giữ được kín thông tin với công ty.
Chọn tỷ lệ nào? Bảng tóm tắt
| Hoàn cảnh | Lựa chọn thường hợp lý |
|---|---|
| Độc thân, chỉ có lương | Tỷ lệ cá nhân hóa (mặc định) |
| Vợ chồng/PACS, lương gần bằng nhau | Tỷ lệ chung hay tách riêng gần như như nhau |
| Vợ chồng/PACS, lương chênh lệch rõ | Tỷ lệ tách riêng (mặc định từ 09/2025) |
| Có thu nhập khác không muốn công ty biết | Tỷ lệ trung tính, chấp nhận tự nộp phần chênh |
| Mới sang Pháp, chưa khai thuế lần nào | Công ty áp dụng tỷ lệ trung tính cho đến khi có tỷ lệ thật |
Khi nào nên sửa tỷ lệ giữa năm?
Tỷ lệ của bạn dựa trên thu nhập của hai năm trước (từ tháng 1 đến tháng 8) hoặc năm trước (từ tháng 9). Nếu hoàn cảnh thay đổi, tỷ lệ sẽ bị lệch. Ví dụ:
- Thu nhập giảm: mất việc, chuyển sang bán thời gian, nghỉ sinh con, nghỉ hưu.
- Thu nhập tăng: được tăng lương lớn, bắt đầu cho thuê nhà, có thêm thu nhập auto-entrepreneur.
- Gia đình thay đổi: kết hôn, PACS, ly hôn, có con. Những thay đổi này phải khai trên impots.gouv.fr trong vòng 60 ngày.
Tăng tỷ lệ: tự do
Bạn có thể tăng tỷ lệ bất cứ lúc nào, không cần điều kiện. Nên làm khi biết chắc năm nay sẽ có thêm thu nhập, để tránh một khoản phải nộp lớn vào tháng 9 năm sau.
Giảm tỷ lệ: có điều kiện
Theo hướng dẫn trên impots.gouv.fr, bạn chỉ được giảm khi khoản thuế ước tính cho năm nay thấp hơn trên 5% so với khoản sẽ bị trừ nếu không sửa. Nếu bạn ước tính thấp quá và chênh lệch thực tế vượt 10%, bạn có thể bị phạt (majoration).
Một số bài viết còn ghi điều kiện “trên 10% và trên 200 €”. Đó là quy định cũ, không còn áp dụng.
Cách làm trên impots.gouv.fr
- Vào Votre espace particulier, chọn Gérer mon prélèvement à la source.
- Chọn Actualiser suite à une hausse ou une baisse de vos revenus để sửa theo thu nhập, hoặc mục chọn loại tỷ lệ (Choisir le taux…) để đổi giữa tỷ lệ chung, tách riêng, trung tính.
- Nhập thu nhập ước tính cả năm của hộ. Hệ thống tính tỷ lệ mới và báo bạn có đủ điều kiện giảm hay không.
- Tỷ lệ mới thường được áp dụng trên phiếu lương sau một đến hai tháng.
Tỷ lệ đã sửa chỉ có hiệu lực đến hết năm. Năm sau cơ quan thuế tự tính lại.
Ví dụ minh họa
Một người độc thân, không con, lương chịu thuế 2.500 €/tháng, tức 30.000 €/năm, không có thu nhập khác.
- Tỷ lệ trung tính cho 2.500 €/tháng là 5,3%, tức khoảng 132,50 €/tháng.
- Thuế thật cả năm (tính đơn giản): sau khoản giảm 10% cho chi phí đi làm, thu nhập tính thuế còn 27.000 €. Theo bảng thuế 2026, thuế thô là (27.000 − 11.600) × 11% = 1.694 €. Người này được hưởng décote (giảm cho thu nhập thấp): 897 − 45,25% × 1.694 ≈ 130 €. Thuế cuối cùng khoảng 1.564 €, tức khoảng 5,2% thu nhập.
Ở ví dụ này, tỷ lệ trung tính và tỷ lệ thật gần bằng nhau. Nhưng nếu người này có thêm 6.000 €/năm tiền cho thuê nhà, tỷ lệ thật sẽ cao hơn nhiều, và nếu chọn tỷ lệ trung tính thì phải tự nộp phần chênh hằng tháng.
Người Việt cần lưu ý
- Mới sang Pháp: năm đầu, công ty trừ theo tỷ lệ trung tính. Sau tờ khai đầu tiên, bạn mới có tỷ lệ riêng. Xem Khai thuế lần đầu khi mới sang Pháp.
- Gửi tiền về Việt Nam không làm giảm thuế. Khoản bạn gửi về cho bố mẹ chỉ được trừ trong một số điều kiện rất chặt về pension alimentaire (trợ cấp nuôi dưỡng), phải chứng minh được nhu cầu của người nhận và phải khai đúng. Đừng tự tính giảm tỷ lệ dựa trên khoản này.
- Thu nhập từ Việt Nam (cho thuê nhà ở Việt Nam, lãi tiết kiệm…): nếu bạn là cư dân thuế Pháp, phải khai ở Pháp và có thể tạo ra acompte riêng. Đừng bỏ sót.
- Kiểm tra phiếu lương tháng 9 hằng năm, vì đó là lúc tỷ lệ mới được áp dụng.
Kết luận
Với phần lớn người làm công ăn lương, tỷ lệ mặc định là đủ: tỷ lệ cá nhân hóa cho người độc thân, tỷ lệ tách riêng cho các cặp. Chỉ nên đổi sang tỷ lệ trung tính nếu thật sự cần giữ kín thu nhập khác, và nhớ rằng bạn sẽ phải tự nộp phần chênh. Khi thu nhập thay đổi lớn, hãy sửa tỷ lệ sớm: tăng thì tự do, giảm thì cần chênh lệch trên 5%.
Đọc thêm: Bảng thuế thu nhập 2026 và cách tính · Lương brut và net ở Pháp
Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính thông tin chung, không phải tư vấn thuế cá nhân. Ví dụ đã được đơn giản hóa. Hãy dùng công cụ mô phỏng trên impots.gouv.fr hoặc hỏi cơ quan thuế cho trường hợp của bạn. Số liệu cập nhật đến 07/11/2026.
Nguồn tham khảo
- impots.gouv.fr – Comment puis-je diminuer mon taux de prélèvement à la source ?
- MoneyVox – Le barème du prélèvement à la source ajusté au 1er mai 2026 (BOFiP BOI-BAREME-000037)
- Service-Public Entreprendre – Barème de l’impôt 2026 revalorisé de 0,9 %
- BOFiP – Modulation du prélèvement à la source (suppression de la condition de 200 €, loi de finances 2020)
- Bercy Infos – Décote de l’impôt sur le revenu 2026




2 bình luận