Rời Pháp về Việt Nam: năm đó khai thuế thế nào, khi nào hết là résident fiscal?
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI; số liệu được đối chiếu với các nguồn ghi ở cuối bài.
Tóm tắt nhanh
- Bạn là résident fiscal (cư dân thuế) Pháp nếu có một trong các tiêu chí: gia đình (foyer) hoặc nơi ở chính tại Pháp, công việc chính tại Pháp, hoặc trung tâm lợi ích kinh tế tại Pháp. Chỉ cần một tiêu chí là đủ.
- Năm rời Pháp: bạn vẫn là cư dân thuế Pháp đến ngày đi. Mùa xuân năm sau khai hai phần: tờ 2042 cho thu nhập từ 1/1 đến ngày đi (mọi nguồn), và tờ 2042-NR cho thu nhập nguồn Pháp sau ngày đi (nếu có).
- Từ năm sau, nếu đã là cư dân Việt Nam, bạn chỉ khai ở Pháp các thu nhập nguồn Pháp mà Pháp có quyền đánh thuế (ví dụ tiền cho thuê nhà ở Pháp), với thuế suất tối thiểu 20% (30% trên phần vượt 29.579 €), trừ khi chứng minh được thuế suất trung bình thấp hơn.
- Nhà ở chính (résidence principale) bán trước 31/12 năm sau năm đi và không cho ai ở trong thời gian đó có thể được miễn thuế lãi bán nhà, nhưng điều kiện phụ thuộc nước bạn chuyển đến. Với Việt Nam, hãy hỏi notaire trước.
- Báo địa chỉ mới cho cơ quan thuế trước khi đi.
Nhiều người Việt sau nhiều năm làm việc ở Pháp quyết định về Việt Nam: nghỉ hưu, kinh doanh, chăm bố mẹ. Câu hỏi đầu tiên thường là: “Về rồi có phải khai thuế ở Pháp nữa không?”. Câu trả lời ngắn: năm rời đi chắc chắn phải khai, các năm sau thì tùy bạn còn thu nhập ở Pháp hay không. Bài này đi qua từng bước.
Khi nào bạn không còn là résident fiscal Pháp?
Theo luật Pháp: bốn tiêu chí, chỉ cần một
Theo điều 4 B Bộ luật thuế (Code général des impôts), bạn là cư dân thuế Pháp nếu:
- Gia đình (foyer) ở Pháp, nghĩa là nơi bạn thường sống cùng vợ/chồng, con cái. Nếu không xác định được foyer, xét nơi ở chính (lieu de séjour principal), thường hiểu là ở Pháp trên 183 ngày trong năm.
- Công việc chính ở Pháp, trừ khi chỉ là việc phụ.
- Trung tâm lợi ích kinh tế ở Pháp: nơi bạn có đầu tư chính, điều hành công việc, hoặc có phần lớn thu nhập.
Các tiêu chí này độc lập. Ví dụ: bạn đã về Việt Nam sống, nhưng vợ con vẫn ở Pháp, thì foyer vẫn ở Pháp và bạn vẫn có thể bị coi là cư dân thuế Pháp. Hoặc bạn ở Việt Nam nhưng phần lớn thu nhập vẫn đến từ Pháp (lương hưu, tiền thuê nhà, công ty ở Pháp), thì tiêu chí kinh tế có thể vẫn đúng.
Khi cả hai nước coi bạn là cư dân: hiệp định Pháp – Việt Nam
Việt Nam cũng có quy định cư trú thuế riêng. Nếu cả hai nước cùng coi bạn là cư dân, hiệp định tránh đánh thuế hai lần Pháp – Việt Nam (ký năm 1993, điều 4) quyết định theo thứ tự:
- Nước nơi bạn có nhà ở thường trực (foyer d’habitation permanent);
- Nếu có nhà ở cả hai nước: nước có trung tâm lợi ích sống (quan hệ cá nhân và kinh tế gần nhất);
- Nếu vẫn không xác định được: nước nơi bạn thường xuyên lưu trú;
- Sau đó là quốc tịch, rồi thỏa thuận giữa hai cơ quan thuế.
Trên thực tế, nếu bạn bán hoặc trả nhà ở Pháp, cả gia đình chuyển về, công việc và thu nhập chính ở Việt Nam, thì rất có khả năng bạn không còn là cư dân thuế Pháp từ ngày đi. Nếu còn giữ nhà, còn vợ con hoặc công ty ở Pháp, hãy xem kỹ từng tiêu chí.
Năm rời Pháp: khai thuế thế nào?
Giả sử bạn rời Pháp ngày 01/05/2026.
Trước khi đi
- Báo địa chỉ mới ở Việt Nam trên impots.gouv.fr (Mon profil). Theo impots.gouv.fr, bạn phải báo địa chỉ mới cho trung tâm thuế cũ.
- Giữ tài khoản ngân hàng Pháp nếu còn khoản phải nộp hoặc được hoàn (thường phải chờ đến tháng 7 – 9 năm sau).
- Lưu lại phiếu lương, giấy tờ thu nhập từ 01/01 đến ngày đi.
- Giữ quyền truy cập espace particulier: địa chỉ email, mật khẩu, số điện thoại. Từ 2025, đăng nhập cần mã xác nhận gửi qua email.
Mùa xuân năm sau (2027): khai thu nhập 2026
Theo impots.gouv.fr, bạn khai trên một bộ hồ sơ gồm hai phần:
| Phần | Thu nhập khai | Mẫu |
|---|---|---|
| Từ 01/01 đến ngày đi (01/05/2026) | Mọi thu nhập, cả nguồn Pháp lẫn nước ngoài, như cư dân bình thường | 2042 (thu nhập nước ngoài khai thêm trên 2047) |
| Từ ngày đi đến 31/12/2026 | Chỉ thu nhập nguồn Pháp mà Pháp có quyền đánh thuế theo hiệp định | 2042-NR |
Ví dụ thu nhập nguồn Pháp sau khi đi: tiền cho thuê căn hộ ở Pháp, lương hưu Pháp (tùy loại, xem bên dưới), lương của công việc vẫn thực hiện tại Pháp.
Trên tờ khai, bạn ghi địa chỉ mới ở Việt Nam. Trung tâm thuế cũ xử lý tờ khai này, sau đó hồ sơ được chuyển sang Service des impôts des particuliers non-résidents (SIP-NR) nếu bạn còn thu nhập phải khai ở Pháp.
Các năm sau: còn phải khai gì ở Pháp?
Nếu không còn thu nhập nguồn Pháp
Theo impots.gouv.fr, từ năm thứ hai, khi đã là cư dân nước ngoài, bạn chỉ bị đánh thuế ở Pháp trên thu nhập nguồn Pháp (hoặc thu nhập mà hiệp định giao cho Pháp). Không có thu nhập nào như vậy thì không phải khai thu nhập.
Tuy nhiên vẫn có các nghĩa vụ khác:
- Taxe foncière nếu bạn còn sở hữu nhà ở Pháp, và taxe d’habitation nếu căn nhà đó trở thành nhà phụ (résidence secondaire) dành cho bạn dùng. Xem Taxe foncière và taxe d’habitation.
- Khai tình trạng sử dụng nhà trên mục Gérer mes biens immobiliers.
Nếu còn thu nhập nguồn Pháp
Bạn khai mỗi năm với SIP-NR. Theo impots.gouv.fr:
- Thuế được tính theo bảng thuế thông thường, nhưng không thấp hơn thuế suất tối thiểu: 20% trên thu nhập chịu thuế đến 29.579 €, 30% trên phần vượt (mức cho thu nhập 2025).
- Bạn có thể xin áp dụng thuế suất trung bình (taux moyen) nếu chứng minh được rằng thuế suất tính trên toàn bộ thu nhập toàn cầu (Pháp + Việt Nam) thấp hơn 20%/30%. Phải có giấy tờ chứng minh thu nhập ở Việt Nam.
Tiền cho thuê nhà ở Pháp còn chịu 17,2% đóng góp xã hội (mức này không tăng năm 2026 cho thu nhập cho thuê nhà không nội thất).
Lương hưu Pháp: tùy loại lương hưu (khu vực tư hay công) và theo hiệp định, Pháp có thể có hoặc không có quyền đánh thuế. Theo impots.gouv.fr, phần hướng dẫn của mẫu 2041-E cho biết từng loại lương hưu, theo từng nước cư trú, có chịu thuế ở Pháp hay không. Hãy kiểm tra trước khi về.
Assurance-vie, tài khoản chứng khoán ở Pháp: người không cư trú không phải đóng đóng góp xã hội Pháp trên các khoản này, nhưng vẫn có thể bị khấu trừ thuế tại nguồn. Chi tiết assurance-vie ở bài Assurance-vie khi về Việt Nam sống.
Nhà ở Pháp: bán trước hay sau khi đi?
Bán khi còn là cư dân thuế Pháp
Nhà ở chính (résidence principale) bán khi bạn vẫn là cư dân Pháp được miễn hoàn toàn thuế lãi bán nhà (plus-value immobilière).
Bán sau khi đã đi
Luật Pháp có một chế độ miễn thuế cho nhà ở chính cũ của người đã rời Pháp, với hai điều kiện chính:
- bán chậm nhất ngày 31/12 của năm sau năm đi (đi năm 2026 thì bán trước 31/12/2027);
- từ khi đi đến khi bán, căn nhà không được cho người khác ở (cho thuê hay cho ở miễn phí đều không được).
Nhưng chế độ này chỉ áp dụng nếu bạn chuyển đến một nước trong Liên minh châu Âu, hoặc một nước đã ký với Pháp cả hiệp định hỗ trợ hành chính chống gian lận thuế lẫn hiệp định hỗ trợ thu thuế. Mình chưa tìm được xác nhận chính thức rằng Việt Nam đáp ứng điều kiện này. Trước khi quyết định bán sau khi về, hãy hỏi notaire hoặc SIP-NR bằng văn bản.
Nếu không được miễn, lãi bán nhà bị đánh 19% thuế + 17,2% đóng góp xã hội, có giảm theo số năm sở hữu. Bán với giá trên 150.000 € khi đang sống ngoài EU/EEE, bạn thường phải chỉ định một đại diện thuế được công nhận (représentant fiscal accrédité), trừ một số trường hợp miễn. Chi tiết ở bài Thuế khi bán nhà ở Pháp.
Kết luận thực tế: nếu chắc chắn không quay lại, bán nhà ở chính trước khi đi thường đơn giản và an toàn nhất về thuế.
Checklist trước khi về Việt Nam
- Xác định ngày rời Pháp chính thức (ngày chuyển foyer, kết thúc hợp đồng thuê nhà, nghỉ việc).
- Báo địa chỉ mới trên impots.gouv.fr.
- Quyết định bán hay giữ nhà ở Pháp, tốt nhất trước khi đi.
- Kiểm tra lương hưu sẽ bị đánh thuế ở đâu (mẫu 2041-E).
- Giữ một tài khoản ngân hàng Pháp và quyền truy cập espace particulier.
- Lưu giấy tờ thu nhập năm đi để khai mùa xuân năm sau.
- Nếu có tài khoản ở Việt Nam trong các năm còn cư trú tại Pháp, đừng quên mẫu 3916. Xem Khai báo tài khoản ngân hàng nước ngoài.
Người Việt cần lưu ý
- Về Việt Nam không tự động hết cư trú thuế Pháp. Nếu vợ con vẫn ở Pháp hoặc thu nhập chính vẫn từ Pháp, bạn có thể vẫn là cư dân thuế Pháp.
- Thuế ở Việt Nam: khi đã là cư dân thuế Việt Nam, bạn có thể phải khai thu nhập toàn cầu ở Việt Nam, kể cả thu nhập từ Pháp. Hiệp định giúp tránh đánh thuế hai lần, nhưng bạn cần hỏi cơ quan thuế hoặc kế toán ở Việt Nam. Bài này chỉ nói phía Pháp.
- Lưu giấy tờ ít nhất 3 năm: cơ quan thuế Pháp thường có 3 năm để kiểm tra lại tờ khai.
Kết luận
Năm rời Pháp, bạn vẫn khai thuế một lần nữa, chia làm hai phần: trước và sau ngày đi. Từ năm sau, nếu đã thật sự là cư dân Việt Nam và không còn thu nhập nguồn Pháp, bạn gần như không còn nghĩa vụ khai thu nhập ở Pháp. Điều quan trọng nhất là chuẩn bị trước khi đi: báo địa chỉ, quyết định về căn nhà, và kiểm tra lương hưu sẽ bị đánh thuế ở đâu.
Đọc thêm: Khai thuế thu nhập tại Pháp · Assurance-vie khi về Việt Nam sống
Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính thông tin chung, không phải tư vấn thuế hay pháp lý cá nhân. Xác định cư trú thuế phụ thuộc hoàn cảnh cụ thể của từng người. Trước khi bán nhà hoặc rời Pháp, hãy hỏi notaire, SIP-NR hoặc chuyên gia thuế có giấy phép. Số liệu cập nhật đến 07/11/2026.
Nguồn tham khảo
- impots.gouv.fr – Je pars vivre à l’étranger, quelles démarches dois-je accomplir ?
- impots.gouv.fr – Comment déclarer vos revenus (départ à l’étranger)
- impots.gouv.fr – Modalités de calcul (taux minimum 20 % / 30 %, seuil 29 579 €)
- impots.gouv.fr – Formulaire 2042-NR (revenus 2025)
- impots.gouv.fr – Convention fiscale France – Viet Nam
- BOFiP – Domicile fiscal, article 4 B du CGI
- impots.gouv.fr – Je vends un bien immobilier (non-résident, représentant fiscal)
- Actu-Juridique – Non-résidents : régimes des plus-values immobilières




3 bình luận