Compte-titres Ordinaire vs PEA: Nên Chọn Tài Khoản Đầu Tư Nào tại Pháp?

Khi bắt đầu đầu tư tại Pháp, câu hỏi đầu tiên gần như ai cũng gặp là: “Mở PEA hay compte-titres?” Hai loại tài khoản này không phải là thay thế cho nhau — chúng có bản chất khác nhau, phục vụ mục đích khác nhau, và thuế khác nhau đáng kể.

Mình đã có PEA từ 2016. Và cũng có CTO để đầu tư vào những thứ PEA không cho phép. Bài này giải thích rõ sự khác biệt, phân tích thuế 2026 (có thay đổi quan trọng), và giúp bạn quyết định nên bắt đầu từ đâu.

---

PEA và CTO: Hai công cụ, hai mục đích

PEA — Plan d’Épargne en Actions (Kế hoạch tiết kiệm cổ phiếu)

PEA là tài khoản đầu tư có ưu đãi thuế dành riêng cho cư dân thuế Pháp (résident fiscal en France). Đây là enveloppe fiscale — nghĩa là bên trong nó, tài sản tăng trưởng không bị thuế cho đến khi bạn rút tiền.

Đặc điểm chính:

• Plafond versements (tiền nạp vào): 150 000 € (trọn đời, không reset)
• Mỗi người chỉ được mở 1 PEA duy nhất (có thêm PEA-PME tối đa 225 000 €)
• Chỉ đầu tư được vào cổ phiếu châu Âu và ETF synthétique éligibles — danh mục bị giới hạn
• Rút tiền trước 5 năm → đóng tài khoản tự động (ngoại lệ từ 2019: rút một phần sau 5 năm không đóng tài khoản)

CTO — Compte-titres ordinaire (Tài khoản chứng khoán thông thường)

CTO là tài khoản đầu tư không giới hạn — không có ưu đãi thuế nhưng cũng không có ràng buộc gì. Bất kỳ ai cũng có thể mở, bất kỳ số lượng nào.

Đặc điểm chính:

• Không giới hạn số tiền nạp
• Đầu tư vào mọi loại tài sản: cổ phiếu Mỹ, ETF toàn cầu, obligations, OPCVM, warrants, REIT Mỹ…
• Mở được cho cá nhân, người chưa đủ tuổi, pháp nhân (công ty)
• Không giới hạn số lượng tài khoản

---

Fiscalité 2026: Đây là điểm khác biệt quan trọng nhất

CTO — PFU 31,4% từ 1/1/2026

Theo quy định chính thức (LFSS 2026, service-public.fr):

Kể từ 1/1/2026, PFU (Prélèvement Forfaitaire Unique — thuế thu nhập gộp) trên lợi nhuận từ CTO là 31,4% gồm:

• IR (impôt sur le revenu): 12,8% (không đổi)
• Prélèvements sociaux: 18,6% (tăng từ 17,2% theo LFSS 2026)

31,4% này áp dụng cho: dividendes (cổ tức), intérêts (lãi), plus-values de cession (lợi vốn khi bán) trên CTO.

Quyền lựa chọn (option barème progressif): Mỗi năm khi khai thuế, bạn có thể chọn áp dụng barème progressif (thuế suất lũy tiến) thay vì PFU — quyết định này áp dụng cho tất cả thu nhập từ vốn trong năm, không thể chọn từng loại riêng.

Khi chọn barème, bạn được:

• Abattement 40% trên dividendes (chỉ áp dụng với barème, không có với PFU)
• Khấu trừ 6,8% CSG déductible vào năm sau

Khi nào barème lợi hơn PFU? Nếu TMI (Taux Marginal d’Imposition) của bạn là 0% hoặc 11% — đặc biệt khi thu nhập chủ yếu là dividendes hưởng abattement 40%.

Ví dụ: 1 000 € dividendes, TMI 11%, chọn barème:

• Base imposable: 1 000 × 60% = 600 € → IR 11% = 66 €
• PS 18,6%: 1 000 × 18,6% = 186 €
• Tổng: 252 € — so với PFU 31,4% = 314 €
• Barème rẻ hơn 62 € trong ví dụ này

PEA — Thuế 2026: Ưu đãi lớn nhưng PS tăng

Sau 5 năm (kể từ ngày mở tài khoản):

• Lợi nhuận: 0% IR (miễn hoàn toàn) + 18,6% PS (tăng từ 17,2% theo LFSS 2026)
• Rút tiền một phần: không đóng tài khoản, không kích hoạt thêm thuế

Trước 5 năm:

• PFU 31,4% (giống CTO) và tài khoản tự động đóng (ngoại lệ: lý do hôn nhân, thất nghiệp, invalide)

Điểm quan trọng 2026: PEA chịu cùng mức tăng PS 18,6% như CTO — nhưng vẫn hoàn toàn miễn IR sau 5 năm. Assurance-vie được loại trừ khỏi đợt tăng PS, vẫn ở 17,2%.

Ví dụ thực tế sau 5 năm:

• Bạn có 50 000 € trong PEA, trong đó 15 000 € là lợi nhuận
• Rút 10 000 € (trong đó 3 000 € là lợi nhuận)
• Thuế PEA: 0% IR + 18,6% × 3 000 = 558 €
• Thuế CTO tương đương: 31,4% × 3 000 = 942 €
• Tiết kiệm nhờ PEA: 384 € trên một lần rút

---

Những gì PEA không đầu tư được — và tại sao CTO cần thiết

Đây là giới hạn quan trọng nhất của PEA mà nhiều người bỏ qua.

PEA chỉ chứa được:

• Cổ phiếu công ty có trụ sở trong EU/EEE
• ETF synthétiques (tổng hợp) đáp ứng điều kiện éligibilité PEA — như CW8, DCAM, WPEA

PEA không chứa được:

• Cổ phiếu Mỹ trực tiếp (Apple, Amazon, Microsoft…)
• ETF physiques đầu tư cổ phiếu Mỹ/Nhật/Emerging Markets không éligible PEA
• Obligations (trái phiếu)
• REIT Mỹ và bất động sản quốc tế
• Crypto-actifs (tiền điện tử)
• Fonds monétaires (quỹ tiền tệ)

→ Nếu bạn muốn đầu tư vào cổ phiếu GAFAM, trái phiếu Mỹ, hay phân bổ đa lớp tài sản phức tạp, CTO là bắt buộc.

---

Bảng so sánh toàn diện: CTO vs PEA 2026

Dữ liệu cập nhật tháng 3/2026 từ service-public.fr, entreprendre.service-public.fr, impots.gouv.fr.

*Crypto không thể nằm trong CTO thông thường — phải qua sàn crypto riêng.

---

Hai tình huống đặc biệt của người Việt tại Pháp

1. Bạn có thể rời Pháp trong tương lai

PEA có một hạn chế ít biết: khi bạn không còn là résident fiscal Pháp, việc sử dụng PEA bị hạn chế và một số courtier yêu cầu đóng tài khoản. Trên CTO, tình huống phức tạp hơn về mặt thuế (non-résident phải nộp thuế Pháp theo tỷ lệ khác) nhưng về nguyên tắc tài khoản vẫn có thể giữ.

Nếu kế hoạch của bạn là về Việt Nam trong vòng 5 năm tới — mở PEA hôm nay vẫn hợp lý để “đồng hồ chạy”, nhưng cần tính đến việc rút trước khi chuyển résidence fiscale để tránh phức tạp.

2. Bạn đầu tư qua công ty (SAS, SARL)

PEA là sản phẩm cá nhân — công ty không thể mở PEA. Công ty chỉ dùng được CTO. Khi mình điều hành Nexora Global Trade SAS và muốn đầu tư tài sản của công ty, CTO là lựa chọn duy nhất.

Lưu ý: Thuế lợi nhuận trên CTO của công ty khác hoàn toàn với thuế cá nhân — nằm trong phạm vi IS (impôt sur les sociétés), không phải PFU cá nhân.

---

Chiến lược thực tế: Nên mở cái nào trước?

Không phải lựa chọn binary — câu trả lời của mình là: mở PEA trước, CTO khi cần.

Lý do mở PEA ưu tiên:

• Đồng hồ 5 năm bắt đầu từ ngày mở, không phải ngày nạp tiền lớn
• Mở ngay với 100 € → 5 năm sau toàn bộ lợi nhuận mọi số tiền nạp thêm đều miễn IR
• Sau 5 năm, chênh lệch thuế vs CTO rất lớn trên dài hạn

Khi nào mở thêm CTO:

• Khi PEA đã đạt plafond 150 000 € versements
• Khi bạn muốn đầu tư cổ phiếu Mỹ trực tiếp hoặc ETF physiques không éligible PEA
• Khi bạn muốn đầu tư qua công ty
• Khi TMI của bạn thấp (0% hay 11%) và muốn tối ưu barème progressif trên dividendes

Lưu ý về “đồng hồ 5 năm” thực ra là từ ngày nạp tiền đầu tiên theo quy định kỹ thuật — nhưng mở tài khoản và nạp ngay (dù 1 €) là cách chắc chắn nhất.

---

Một mẹo ít người biết: Imputation des moins-values trên CTO

CTO có một ưu điểm mà PEA không có: bù trừ lỗ (imputation des moins-values).

Nếu bạn bán tài sản lỗ trên CTO, khoản lỗ này được trừ vào lợi nhuận khác cùng năm hoặc chuyển sang 10 năm tiếp theo để giảm thuế. Đây là công cụ tax harvesting hữu ích cho nhà đầu tư quản lý danh mục lớn và phức tạp.

Trong PEA, lỗ bên trong tài khoản không được khấu trừ — chỉ khi đóng PEA lỗ mới có thể imputer vào gains từ CTO.

---

📌 Đọc thêm trên taichinhphap.com:

• So sánh courtier PEA 2026: BoursoBank vs Fortuneo vs Bourse Direct vs Trade Republic
• Assurance-vie vs PEA: So sánh 2 công cụ đầu tư tối ưu thuế
• ETF cho người Việt tại Pháp: Hướng dẫn đầu tư từ con số 0
• Impôt sur le revenu 2026: Bảng thuế và cách tính
• Crypto tại Pháp 2026: Thuế và cách khai báo đúng luật

---

⚠️ Disclaimer: Bài viết là thông tin tổng hợp và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân — không phải tư vấn tài chính hay thuế. Tình huống cá nhân mỗi người khác nhau. Nên tham khảo conseiller en gestion de patrimoine hoặc expert-comptable để tối ưu theo hoàn cảnh cụ thể.

---

Nguồn tham khảo

• service-public.fr — PEA, Plan d’Épargne en Actions
• entreprendre.service-public.fr — PFU 31,4% : évolution 2026
• impots.gouv.fr — Fiscalité des valeurs mobilières
• ramify.fr — Flat tax 2026: taux et fonctionnement
• blog.nalo.fr — Flat tax 2026 : 30% ou 31,4%?
• victorisavocat.com — Flat tax 2026, guide complet
• rivaria-capital.com — Fiscalité CTO : PFU, barème, abattements