Khai thuế PACS hoặc kết hôn: năm đầu khai chung hay riêng?
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI; số liệu được đối chiếu với các nguồn ghi ở cuối bài.
Tóm tắt nhanh
- Từ năm kết hôn hoặc ký PACS, vợ chồng mặc định khai chung cho cả năm đó, dù cưới vào tháng 12.
- Chỉ riêng năm đó, hai người được chọn khai riêng (imposition distincte). Lựa chọn này không đổi lại được sau khi đã khai.
- Từ năm sau, khai chung là bắt buộc (trừ khi ly thân, ly hôn…).
- Khai chung thường lợi khi thu nhập chênh lệch nhiều. Khai riêng có thể lợi khi thu nhập gần bằng nhau và đều thấp, vì mỗi người được hưởng décote riêng.
- Hãy dùng công cụ mô phỏng trên impots.gouv.fr để so sánh trước khi ký tờ khai.
Năm cưới (hoặc PACS) là năm duy nhất bạn được chọn cách khai thuế. Nhiều cặp người Việt hoặc cặp Việt – Pháp chọn đại khai chung vì nghĩ “cưới rồi thì khai chung là rẻ hơn”. Thường đúng, nhưng không phải lúc nào cũng đúng. Bài này giải thích quy tắc và tính sẵn vài ví dụ bằng bảng thuế 2026.
Quy tắc năm kết hôn hoặc PACS
Theo impots.gouv.fr, năm kết hôn hoặc ký PACS:
- Nguyên tắc: hai người làm một tờ khai chung cho toàn bộ thu nhập cả năm của cả hai, kể cả phần trước ngày cưới.
- Ngoại lệ: theo lựa chọn không thể thay đổi, và chỉ cho năm đó, hai người có thể chọn đánh thuế riêng. Khi đó mỗi người khai thu nhập của mình cho cả năm như người độc thân.
Từ năm thứ hai, khai chung là bắt buộc. Một số bài viết trên mạng ghi rằng “năm nào cũng được chọn khai riêng”. Thông tin này không đúng với vợ chồng/PACS đang sống chung.
Trước năm 2011, năm cưới phải làm ba tờ khai (hai tờ riêng trước ngày cưới, một tờ chung sau). Quy định này không còn áp dụng.
Khai chung tính thế nào?
Khai chung, hộ có 2 phần (thêm phần cho con nếu có). Thu nhập của hai người được cộng lại, chia 2, áp bảng thuế, rồi nhân 2. Xem cách tính ở bài Quotient familial.
Khi một người thu nhập cao, một người thu nhập thấp hoặc không có thu nhập, việc chia đôi kéo thu nhập mỗi phần xuống bậc thuế thấp hơn. Đó là lý do khai chung thường lợi.
Ngưỡng décote (khoản giảm cho thuế thấp) thì khác: với thu nhập 2025, người khai riêng được décote nếu thuế dưới 1.982 € (công thức 897 € − 45,25% × thuế), cặp khai chung chỉ được nếu thuế dưới 3.277 € (công thức 1.483 € − 45,25% × thuế). Hai người khai riêng có thể nhận hai lần décote, nhiều hơn một lần décote của cặp.
Ví dụ tính (thu nhập 2025, không con)
Thu nhập dưới đây là thu nhập chịu thuế (sau khi trừ 10% chi phí đi làm), chưa tính các khoản giảm khác.
| Tình huống | Khai chung | Khai riêng | Nên chọn |
|---|---|---|---|
| A: 40.000 €, B: 0 € | ≈ 1.201 € | ≈ 5.104 € (A) + 0 € (B) | Khai chung, tiết kiệm ≈ 3.900 € |
| A: 45.000 €, B: 15.000 € | ≈ 4.208 € | ≈ 6.604 € + 0 € | Khai chung, tiết kiệm ≈ 2.400 € |
| A: 25.000 €, B: 25.000 € | ≈ 2.799 € | ≈ 1.244 € + 1.244 € = 2.488 € | Khai riêng, tiết kiệm ≈ 311 € |
Ví dụ thứ ba cho thấy: khi hai người có thu nhập gần bằng nhau và ở mức thấp đến trung bình, khai riêng có thể rẻ hơn vì mỗi người được hưởng décote riêng.
Với thu nhập gần bằng nhau nhưng cao hơn (cả hai đều trên ngưỡng décote), khai chung và khai riêng thường cho kết quả gần như nhau.
Các yếu tố khác ngoài số thuế
Thời điểm cưới và hoàn cảnh
Số thuế tính trên thu nhập cả năm của cả hai. Cưới tháng 1 hay tháng 12 không đổi cách tính.
Con cái
Nếu một trong hai người đã có con từ trước, việc khai riêng hay chung ảnh hưởng đến việc ai được tính phần cho con, và có được ô T (cha/mẹ đơn thân) hay không. Trường hợp này nên mô phỏng cả hai phương án.
Người trẻ còn gắn vào hộ bố mẹ
Nếu chọn khai riêng, theo Legifiscal, mỗi người có thể xin gắn vào hộ bố mẹ cho năm đó nếu dưới 21 tuổi, hoặc dưới 25 tuổi và đang đi học.
Tỷ lệ khấu trừ trên lương
Sau khi báo kết hôn/PACS, cơ quan thuế tính lại tỷ lệ khấu trừ cho cặp. Từ 01/09/2025, tỷ lệ tách riêng là mặc định cho các cặp. Xem Prélèvement à la source: chọn tỷ lệ nào.
Cách làm trên impots.gouv.fr
- Trong năm cưới: báo thay đổi trên Gérer mon prélèvement à la source → Déclarer un changement de situation, trong vòng 60 ngày.
- Mùa xuân năm sau, khi khai:
- Khai chung: một người đăng nhập, đánh dấu marié(e)s hoặc pacsé(e)s, ghi ngày, thêm thu nhập cả năm của người kia vào cột déclarant 2.
- Khai riêng: đánh dấu tình trạng mới, rồi chọn lựa chọn khai riêng cho năm kết hôn/PACS. Mỗi người hoàn thành tờ khai riêng của mình.
- Trước khi ký, dùng công cụ mô phỏng trên impots.gouv.fr để thử cả hai cách.
Lưu ý: đã chọn rồi thì không đổi được, kể cả khi sau này thấy cách kia lợi hơn.
Người Việt cần lưu ý
- Kết hôn ở Việt Nam, sống ở Pháp: hãy chuẩn bị giấy đăng ký kết hôn và bản dịch phòng khi cơ quan thuế yêu cầu. Nếu một trong hai người có quốc tịch Pháp, hôn nhân ở nước ngoài thường cần được ghi vào sổ hộ tịch Pháp (transcription). Có thắc mắc, hãy hỏi trung tâm thuế trước khi khai.
- Vợ/chồng chưa sang Pháp: nếu một người vẫn sống ở Việt Nam và không phải cư dân thuế Pháp, quy tắc khai khác. Không tự áp dụng khai chung, hãy hỏi trung tâm thuế.
- PACS và thừa kế: PACS có lợi về thuế thu nhập giống kết hôn, nhưng về thừa kế, người kết PACS không tự động là người thừa kế nếu không có di chúc. Đây là vấn đề dân sự, ngoài phạm vi bài thuế này, nhưng nên biết.
- Taxe foncière và các trợ cấp: RFR của hộ thay đổi sau khi khai chung, ảnh hưởng đến CAF, miễn giảm taxe foncière. Hãy tính cả những yếu tố này.
Kết luận
Năm kết hôn hoặc PACS là năm duy nhất bạn được chọn khai riêng. Với phần lớn các cặp có thu nhập chênh lệch, khai chung rẻ hơn rõ rệt. Nhưng nếu hai người có thu nhập gần bằng nhau và ở mức thấp, khai riêng có thể giúp tiết kiệm vài trăm euro nhờ décote. Mô phỏng trước, rồi mới ký.
Đọc thêm: Bảng thuế thu nhập 2026 · Tối ưu thuế hợp pháp cho người Việt ở Pháp
Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính thông tin chung, không phải tư vấn thuế cá nhân. Ví dụ đã được đơn giản hóa (không con, chỉ có lương, chưa tính tín dụng thuế). Hãy dùng công cụ mô phỏng trên impots.gouv.fr cho trường hợp của bạn. Số liệu cập nhật đến 07/11/2026.
Nguồn tham khảo
- impots.gouv.fr – Déclarer l’année du mariage
- BOFiP – Principe de l’imposition commune l’année du mariage ou du PACS
- BOFiP – Imposition distincte au titre de l’année du mariage ou du PACS
- Legifiscal – L’imposition l’année du mariage ou du Pacs
- Bercy Infos – Décote 2026 (897 € / 1 483 €; seuils 1 982 € / 3 277 €)
- Service-Public Entreprendre – Barème de l’impôt 2026




1 bình luận